Biesbosch.nu

Magazine november/december 2006

 

Terug naar inhoudsopgave

Column
De wijze mannen             (van Papendrecht)
              
Henk van de Graaf
Woest werd ik ervan, het kostte me twee wijnglazen toen ik me er tijdens de afwas nog over stond op te winden.
De feiten; de gemeente Papendrecht wil 25 bomen kappen aan de Willem Dreeslaan. Witte abelen, dertig jaar oud. Reconstructiewerkzaamheden van rijbaan en fietspad en de slechte staat van de bomen worden als reden aangevoerd. Ook zegt een aantal bewoners last te hebben van schaduw en 'rommel' die uit de bomen valt.

De noordzijde vr de kap.  HenkvandeGraaf/www.stockburo.nl

 

Een klassiek geval zult u misschien denken. Twee vliegen in n klap en als niemand protesteert, snel kappen en afvoeren.

Er tekent echter iemand bezwaar aan. Woonachtig in de buurt van de bomen en toevallig zelf boomdeskundige in een andere gemeente, beargumenteert hij dat de bomen nog gezond zijn. Op zijn vraag wat voor rommel er zoal uit de bomen valt: vuilniszakken, oude koelkasten of kapotte fietsen, blijken dit bladeren en takjes te zijn. Ook begrijpt hij niet waarom de bomen weg moeten voor alleen de reconstructie van een weg en riolering. 'Met een beetje goede wil', zo stelt hij, 'kan de schade aan wortels beperkt blijven en de bomen behouden.' In de gemeente waar hij zelf als boomdeskundige werkzaam is, doen ze dat in soortgelijke situaties immers ook.

Tijd voor 'hoor en wederhoor' met de door de gemeente aangestelde 'commissie van wijze mannen'. Al gauw blijkt dat de boomdeskundige iets te ver van de bomen af woont en dus geen grond tot klagen heeft. Zaak gesloten en kappen.

De beslissing van de 'wijze mannen' tot kappen roept een aantal vragen op. 
Wie heeft er advies uitgebracht over de staat van de bomen en is dit wel een deskundig persoon geweest. Is deze persoon onafhankelijk of is er een relatie met het bedrijf wat de opdracht heeft gekregen om de bomen te kappen?

De zuidzijde vr de kap. Ruimte genoeg lijkt me.  HenkvandeGraaf/www.stockburo.nlV
eel bomen in Papendrecht verkeren in een staat van achterstallig onderhoud.

Dit geldt ook voor de Abelen. 
Waarom werden de bomen niet onderhouden om de klachten van de bewoners te verminderen?

Was het tenslotte niet mogelijk geweest om fiets- en voetpad aan n kant te situeren en riool en kabels een stukje om te leggen? Er lijkt ruimte genoeg (zie foto van vr de kap hiernaast).

Alle argumenten ten spijt; de suggesties van de boomdeskundige worden ongegrond verklaard en de 'wijze mannen' brengen een advies tot kappen uit. Als doekje voor het bloeden nemen ze het advies over om dan tenminste de bomen in fasen te kappen. De ene helft direct en de andere wat later. Lekker 'polderen' met z'n allen heet dat.

Tot zover de feiten, nu de reden van mijn boosheid. We leven in een samenleving met een steeds hoger beschavingsbewustzijn. Dierenrechten staan hoog op de politieke agenda en er is vanuit de samenleving een steeds grotere roep om aandacht voor de leefomgeving. Toch zijn we blijkbaar nog niet voldoende doordrongen van het op verantwoorde en humane wijze omspringen met diezelfde leefomgeving en al wat daar in leeft. Waar komt toch dat hardnekkige 'ethisch onbenul' vandaan? De blinde vlek als het gaat om de behandeling van levende wezens en de zo broodnodige bescherming van ecosystemen en organismen. Is het collectieve laksheid, zijn we onverschillig, te druk met z'n allen of is het slechts een gebrek aan kennis?

Ik wil pleiten voor een andere benadering. En die de visuele cirkel van het voortijdig kappen van gezonde bomen en het daarmee op de kast jagen van burgers kan doorbreken. Misschien is het tijd voor vernieuwende, modernere standpunten.
Ik wil daarvoor de volgende argumenten aandragen:

Argument 1
Als uitgangspunt voor wijziging van stratenplannen, het beoordelen van bouwvergunningen en het opstellen van begrotingen zou te allen tijde het behoud van de bomen voorop moeten staan. In bijna alle gevallen is er een oplossing te vinden. Het is vaak een geldkwestie, of erger, onkunde of gemakzucht, die maakt dat dorpen en steden voortijdig van hun bomen worden ontdaan. Bomen groeien langzaam en het duurt decennia voor er weer iets moois staat. Verder komt het blijkbaar in niemand zijn hoofd op eens om boom heen te asfalteren. Er wordt te vaak gedacht in 'rechte lijnen'. Slimme oplossingen bedenken vraagt om inzicht, intellect en een flexibele geest.

Argument 2
Bomen zijn levende organismen en belangrijk voor velen soorten dieren waaronder vogels en kleine zoogdieren, hogere en lagere plantensoorten (mossen en paddenstoelen) en bodemflora en fauna. Ook in een stedelijke omgeving hebben bomen die functie. Zonder de bomen geen nestelende vogels en voorbij scherende insecten. Geen ruisend blad, het breken van de wind, geen gefluit en gezoem of fladderende (nacht)vlinders. Bomen zijn een belangrijk deel van ons 'natuurlijk bewustzijn'. In onze verstedelijkte omgeving zijn zij nog de laatste restjes 'echte natuurbeleving'.

Argument 3
Het is wetenschappelijk bewezen dat het menselijk oog automatisch aangetrokken wordt door bomen. Het is als het kijken naar vuur; we staarden er honderdduizenden jaren in voor we kachels kregen en als er nu ergens een vuurtje brandt staren we nog steeds. Bomen geven, net als vuur, de mens een goed gevoel. Een soort oergevoel als bron van warmte, beschutting en welbevinden. In de nabijheid van (oude) bomen kunnen we dat gevoel nog ervaren, al zijn we er ons daar vaak niet meer van bewust.
Het is geweldig om naar oude bomen te kijken. Iedereen kent er wel een paar die indruk hebben gemaakt. Je ziet er de seizoenen in voorbij trekken en ze geven je het basale besef dat ze er al stonden toen jij er nog niet was en er nog steeds staan als je er straks niet meer bent. Bomen 'zien' onze geschiedenis, ze kunnen soms honderden jaren oud worden.


Witte abeel.  HenkvandeGraaf/www.stockburo.nlAls we deze argumenten als uitgangspunt nemen, betekent het dat als de 'wijze mannen' een kapvergunning adviseren zonder dat zij tot het uiterste hebben geprobeerd omhakken te voorkomen, zij direct het welbevinden van mens en dier raken. Daarnaast zouden de 'wijze mannen' een voortrekkersrol moeten vervullen.
Alleen zij kunnen via de vergunningaanvragen direct invloed uitoefenen op de manier waarop wij als samenleving met bomen omgaan. Gezien het huidige beleid krijg ik niet de indruk dat er op dit gebied enige vooruitgang wordt geboekt. Het resultaat is dat toekomstige generaties nooit zullen genieten van een leefomgeving vol oude bomen.

Laat duidelijk zijn dat het me niet gaat om het omhakken van bomen die gevaar opleveren voor de mens of zijn omgeving of die bij particulieren, direct rondom het huis. Het gaat me om het gemak waarmee keer op keer wordt gekozen voor economische argumenten, goedkope oplossingen, of erger, nonchalance of gemakzucht waardoor er schijnbaar achteloos een levend organisme wordt vernietigd in de openbare ruimte. Ik vraag me dan ook bezorgd af of de genoemde argumenten enig hout snijden bij de 'wijze heren van Papendrecht'.

Er zijn weinig bomen in deze gemeente te vinden die ouder zijn dan 40 jaar.
Behalve dan die bij particulieren in de tuin. Daar is men zuinig op oude bomen omdat men er elke dag langs gaat, jaar in jaar uit. Maar politici en hun ambtenaren komen en gaan en net zoals de bomen die ze (tijdelijk) in beheer hebben, vaak voortijdig.

Boom versus gemilimeterde gazonnetje.  HenkvandeGraaf/www.stockburo.nlMoeten wij burgers meer opkomen voor (gezonde) bomen in de openbare ruimte? Bomen die gekapt dreigen te worden voor het zoveelste geasfalteerde fietspaadje, rioolerinkje of omdat er geklaagd wordt over 'rommel' door de n of andere onbenul met zijn gemillimeterde gazonnetje? Wel, in dit geval zijn we te laat. Het merendeel van de abelen aan de Willem Dreeslaan in Papendrecht liggen om. De rest volgt nog. Een stukje welbevinden is gekapt. We hebben er weer een stukje chagrijn bij.

Wat ons nog rest zijn de 'wijze mannen'?
Inmiddels hebben we bij de gemeente een kapvergunning aangevraagd voor de bomen bij de 'wijze mannen' in de straat. Niet dat we willen dat het lukt, maar ze alleen al het idee geven in een straat zonder bomen te wonen, brengt ze misschien op andere gedachten als ze weer n van hun 'wijze' beslissingen nemen.
 

Henk van de Graaf
Reageer op dit artikel
Ps. Alle foto's bij deze column zijn afkomstig van de betreffende locatie.
 

Terug naar inhoudsopgave

Niets uit deze pagina mag worden gepubliceerd zonder toestemming van de auteur(s).
Ongevraagd gebruik van andermans beeldmateriaal is strafbaar.
2006 Biesbosch.nu