Biesbosch.nu

Magazine herfst 2010


 

Terug naar inhoudsopgave

Column
De Lege of Verdronken Alblasserwaard
   Henk van de Graaf
 

Voorgrond opslibbende Sliedrechtse Biesbosch, erachter de Alblasserwaard. Copyright Henk van de Graaf.Het is inmiddels bijna 600 jaar geleden dat de Biesbosch is ontstaan, maar het had ook anders gekund.
Het in Biesboschkringen inmiddels doodgeslagen begrip 'de Sint Elisabethsvloed van 1421' (die uiteindelijk zorgde voor een binnenzee van waaruit de Biesbosch ontstond), heeft mogelijk een niet onbelangrijk landschappelijk effect. Een effect waar onze generatie waarschijnlijk nog geen voordeel uit zal  halen, maar de volgende vast wel.


De Grote of Verdronken Zuid-Hollandse Waard, zoals het gebied heette waarin nu ondermeer de Biesbosch ligt, was voorheen een landbouwpolder van formaat.
Aan de noordkant van deze polder, over de rivier de Merwede, lag een soortgelijke polder; de Alblasserwaard. Zowel de Grote Waard als de Alblasserwaard werden eeuwenlang geteisterd door het water waarbij ze soms lange tijd 'drijvend' lagen omdat men geen kans zag de dijken te dichten.

Waarom is een groot deel van de Grote Waard uiteindelijk Biesbosch geworden en de Alblasserwaard niet? Daar zijn vele redenen voor:
1) Zonder Harman Vink van Brandenburg, ambachtsheer van Alblasserdam en dijkgraaf van de Grote Waard waren de dorpen in de westhoek van de Alblasserwaard er waarschijnlijk niet geweest en daarmee dus ook niet het Hollandse werelderfgoed van formaat; de molens van Kinderdijk. Hij was het die de zwaar geteisterde dijken na de desastreuze overstromingsjaren 1376 - 1378 herstelde daar waar andere het lieten afweten.
2) Als de strijd tussen de steden Dordrecht en Gorinchem over het stroombed van de Merwede in het voordeel van Gorinchem was beslist was de machtige kreek de Bassekil misschien nu de hoofdstroom geweest en de Merwede verland. Papendrecht en Sliedrecht zouden tot een buitenwijk van Dordrecht zijn verworden.
3) Als er geen Hoekse en Kabeljauwse twisten waren geweest en men daardoor voldoende geld en energie gestoken had in het herstel van de dijken rond de Grote Waard had misschien bij een volgende stormvloed of hoog bovenwater de Alblasserwaard ten onder gegaan en heette ze nu Sliebosch of Papenbosch of Biesbosch natuurlijk.

Misschien redeneren onze nazaten over 200 a 300 jaar wel precies hetzelfde; 'als er rond het jaar 2000 niet de 'Ruimte voor de rivieren' projecten waren geweest hadden wij nu niet in de Biesbosch kunnen wonen'.

Mijn hypothese is namelijk dat door het verdere inklinken van de bodem van de Alblasserwaard, de verhoging van de zeespiegel en de toename van overvloedige regenval de Alblasserwaard uiteindelijk ten onder zal gaan. Is dat erg, ja natuurlijk maar we hebben een alternatief.
Een zeer groot deel van de Biesbosch slibt momenteel op. Ga maar kijken in de voormalige landbouwpolders in de Sliedrechtse Biesbosch langs de Merwede.
Het is onvoorstelbaar hoe snel daar door de rivier een sliblaag van decimeters is opgebracht.

Na 1421 is er in 600 jaar tijd door opslibbing in de Biesbosch en bodemdaling in de Alblasserwaard tussen deze beide gebieden een hoogteverschil van 6 a 7 meter ontstaan. Over 200 a 300 jaar, als het water ons in de Alblasserwaard tot de lippen stijgt ligt het maaiveld van de Biesbosch misschien wel 10 meter hoger en kunnen we met zijn allen verkassen naar de veilige 'hoge gronden' van de Biesbosch.

Henk van de Graaf

Papendrecht mei 2010
 

Reageer op dit artikel
Tekst en foto
Henk van de Graaf

Terug naar inhoudsopgave

Niets uit deze pagina mag worden gepubliceerd zonder toestemming van de auteur(s).
Ongevraagd gebruik van andermans beeldmateriaal is strafbaar.
2010 Biesbosch.nu