Biesbosch.nu

Magazine mei/juni 2008

 
 

Terug naar inhoudsopgave

Ies Zonneveld. Copyright Jacques van der Neut.De geschiedenis van een estuarium
(Deel 7)
Ies Zonneveld

(Over het zoetwatergetijdengebied, zoetwatergetijdenvolken,
klepduikers en de bakermat van de Hollandse cultuur van polderjongens
en handelaren)

Inleiding
Ies Zonneveld. Copyright Jacques van der Neut.
Zijn bijnaam 'Ies van de Bies' is ergens in de tijd verzonnen door wijlen Prof. dr. Victor Westhoff (een gezaghebbend plantkundige). En die naam dekt aardig de lading.

Ies Zonneveld, inmiddels 83 jaar oud, is een begrip in Biesboschkringen. Vijftig jaar lang struinde hij als landschapsecoloog door de Biesbosch en bracht het proces van Ďopgorzen en aanwassení in kaart.
 
Hij publiceerde in tijdschriften en schreef boeken die een belangrijke bijdrage zouden leveren aan het kennisniveau van zoetwatergetijdengebieden.

Jacques van der Neut (boswachter in de Biesbosch) kreeg exclusief voor Biesbosch.nu een serie artikelen over de ontstaansgeschiedenis van het estuarium. Hierin doet Zonneveld een aantal pittige uitspraken over falend waterbeheer in ons land en een schrijnend gebrek aan historisch besef bij zowel bevolking als deskundigen.


De geschiedenis van een estuarium
(en de uitvinding van de sleutel van de Nederlandse beschaving)

Deel 8: De toekomst van een estuarium
 

Niet alleen leidde de uitvinding van de klepduiker tot internationale faam in de waterbouw industrie, ook het vervolg van de praktijken van de grafelijke roofridders leidde rechtlijnig via legaal tolheffing en stapelrecht naadloos tot de overslag en allerlei commerciŽle en industriŽle bedrijvigheid, waaronder scheepsbouw, die uitliepen in de alles beheersend wereldwijde handel via ťťn van de grootste internationale havens ter wereld; Rotterdam-Europoort.
Zo voortbouwend op de karakteristieke potentie van het zoetwaterdeel van het estuarium verdwenen de natuurlijke contouren ervan onder asfalt en beton of hoog omdijkte diep ontwaterde akkers en tuinbouwkassen die, zich uitbreiden tot  buiten het oorspronkelijke gebied, tot aan zee en in het klei op veengebied.

Die expansie had zich reeds ingezet voor de hergeboorte, na  de Sint-Elizabethsvloeden, van een meer natuurlijke zoetwater-estuarium natuur; de  Biesbosch. Die laatste kwam ook weer meer en meer onder invloed van het technologische kunnen. Na eeuwen van een duurzaam te noemen ontwikkeling in harmonie met de estuarium-natuur, sloeg rond de eeuwwisseling van de 19de naar de 20 ste eeuw, de begeerte toe. Men vergat dat een estuarium niet volledig getemd kan worden. Men bouwde dijken nog dichter bij de rivier en hoger dan waar de Dijkgraaf van Tiel reeds vijf eeuwen geleden (Zie Van Rechteren Altena, 1950) al voor waarschuwde.
 

Getij. Copyright Jacques van der Neut.

Het getij laat zijn grillige sporen na.
Copyright Jacques van der Neut

Enkele recente generaties boeren is daar nu de dupe van geworden. In de twintigste eeuw zijn miljoenen geÔnvesteerd in landbouwkundige verbeteringen, legale en illegale bekading- en bedijkingwedlopen, zelfs een hypermoderne, miljoenen verslindende omdijking annex ruilverkaveling, die ongeoorloofde verwachtingen wekten van een veilige toekomst, alsof een estuarium slechts een stuk van een droog-gelegd meer is waar je na wat slim aangelegd pomp- en kavelwerk, naar believen kan maken wat je maar wilt. Met schade en schande is  eindelijk erkend dat een estuarium een niet geheel te temmen wilde creatuur is, kind van een wilde onbetrouwbare zee en een uiteindelijk niet echt volledig te temmen rivier.

Ies Zonneveld. Copyright Jacques van der Neut.Het was een belevenis te zien hoe een charmante  jonge vrouw met loshangend blonde haren, als staatssecretaris van het Ministerie van Waterstaat, de woorden van de dijkgraaf van Tiel, na vijf eeuwen, weer in de mond durfde te nemen: Ruimte voor de rivier gaat voor.
Helaas moeten de nog geen halve eeuw geleden voor miljoenen, te zeer tegen de aard van het estuarium aangelegde nieuwe dijken, weer geslecht en boeren en boerinnen, uiteraard tegen geldige vergoedingen, maar niettemin, het land dat zij van  vader op zoon en moeder op dochter hebben verzorgd en waar ze zo gehecht aan zijn geraakt, terug geven aan de estuarium natuur of ander landgebruik dat daar minder strijdig mee is.


Volgende keer het laatste deel in deze serie.
 

Reageer op dit artikel


Tekst: Ies Zonneveld.
Foto's Jacques van der Neut.

Terug naar inhoudsopgave

Niets uit deze pagina mag worden gepubliceerd zonder toestemming van de auteur(s).
Ongevraagd gebruik van andermans beeldmateriaal is strafbaar.
2008 © Biesbosch.nu