Biesbosch.nu

Nieuwsbrief mei 2005

Terug naar inhoudsopgave

Jacques van der Neut met camera. Copyright Daan Bruysters.Interview met:
                Jacques van der Neut

                   

(Boswachter in De Biesbosch)

Inleiding
Sinds 1977 werkt Jacques bij Staatsbosbeheer, waar hij zijn loopbaan bij het archief in Den Haag begon. Op die plek zag hij allerlei vacatures, waardoor hij in 1979 als hulpschipper/reservaatbewaker op het Haringvliet belandde. Voor die job kwam hij ook regelmatig op het Krammer-Volkerak. Er 'liep' daar destijds twee meter getij en bij eb vielen er uitgestrekte zandplaten droog en water en wind schuurden er geulen ('prielen') uit.

Met de ingebruikname van de Philipsdam in 1987 verdween echter van de ťťn op de andere dag het getij. Jacques heeft daar de eerste wilgen en blauwborsten zien komen. Tijdens zijn werk op het Haringvliet hoorde hij dat er in De Biesbosch een boswachter werd gevraagd. Het gebied sprak Jacques wel aan. Het vaarelement bleef immers van kracht en bovendien werden de berichten over de komst van de bever steeds concreter. Verder was er natuurlijk de rijke historische achtergrond en het intieme karakter van het gebied met zijn kreken omzoomd door weelderige wilgenbossen. Uiteindelijk werd Jacques boswachter in De Biesbosch, een beslissing waar hij geen spijt van heeft gehad.

Bij het 'boswachteren' neemt Jacques vaak een camera mee en dat resulteert in prachtige opnames die hij vervolgens weer kan gebruiken voor een andere hobby; artikelen en boeken schrijven.

Soms voelt Jacques een 'boswachterende' fotograaf en een andere keer een fotograferende boswachter maar bovenal is hij een Biesboschliefhebber in hart en nieren.


Overstroomde kade. Copyright J.v.d. NeutInterview

Wat heb jij nog met De Biesbosch na 22 jaar?
Toen ik er nog geen boswachter was leek het me een hele mooie plek en eigenlijk vind ik dat nog steeds. Er blijft altijd iets ongrijpbaars zoals hoge rivierafvoeren waarbij kaden overstromen en graslandpolders volledig onder water verdwijnen. Aanhoudende oostenwind geeft daarentegen juist lagere waterstanden dan normaal. Momenteel is het toevoegen van ruimte aan de rivier erg actueel. Een prachtig proces om te zien hoe een door strakke lijnen gedomineerde landbouwpolder in wetland verandert.
Ook de snelheid waarmee flora en fauna gebruik maken van dergelijke gebieden vind ik boeiend. Waar eens aardappelen en tarwe werden verbouwd, foerageren nu statige lepelaars en grote zilverreigers.

Biesbosch met dreigende wolkenlucht. Copyright J.v.d. NeutHeb je er in die jaren bijzondere momenten van schoonheid ervaren?
Te veel om op te noemen eigenlijk. De wisselende waterhoogten in de verschillende seizoenen en niet te vergeten de imposante wolkenluchten in het najaar. Dreigende onweersbuien en harde storm waarbij het water opzwiept. Verder de talloze ontmoetingen met
beesten buiten. Een roerloos op een wilgentak staande kwak, zwemmende bevers of oog in oog met een ree. De bijzonder kleurrijke hooilandpolders in de zomer. De aardigheid om van zulke zaken te genieten moet je in je hebben. Het lijkt mij een voorwaarde om boswachter te kunnen zijn.

Ben je er wel eens bang geweest?
Het bootje waar Jacques vaak mee op pad gaat. Copyright J.v.d.Neut.Niet veel. De keer dat ik met mensen van FLORON moest varen op de Beneden Merwede staat me echter nog helder voor de geest. Het was een gierende wind, waarbij de achteropkomende golven zowat mijn boot inliepen. Ik dacht toen 'als ik er maar niet onder schiet'. Ies Zonneveld (hoogleraar en Biesboschkenner red.) was er bij en hij sprak over een 'memorabele tocht'.

Heeft De Biesbosch in al die jaren invloed gehad op wie je nu bent?
Doordat je ergens zo lang werkt ga je ermee vergroeien. Je bouwt als het ware een dossier op en je weet hoe bepaalde zaken tot stand zijn gekomen.
Inmiddels ben ik er achter dat veel beslissingen in de onderhandelingssfeer worden geregeld. Je moet gewoon eerst een paar jaar meedraaien voordat je daar achter bent.

Zoek de verschillen. Copyright Daan Bruysters.Er zijn perioden dat De Biesbosch veel media aandacht krijgt en je veel op tv of in kranten verschijnt. Is het niet moeilijk om dan jezelf te blijven?
Voor een camera of met een journalist praten doet me niet veel meer. Toen ik dat voor het eerst deed, vroeg ik altijd wanneer zij het uitzonden. Nu hoor ik van mensen dat zij me op de radio of zoiets hebben gehoord. Door de tijd krijg je daar meer ervaring in. Uiteraard dien je bij interviews het standpunt van de dienst te verkondigen. Ik sta daar immers als boswachter van het Staatsbosbeheer. Er is natuurlijk wel volop ruimte voor nuances.

Hoe kijkt de gemiddelde Biesboschbezoeker eigenlijk tegen een boswachter aan?
Nog steeds zoals zij het altijd hebben gedaan. Een boswachter heeft een baard en draagt af en toe een geweer. Bij nacht en ontij ligt hij in het veld naar stropers te gluren. En natuurlijk woont zo iemand buitenaf in een 'Hans en Grietjes huisje'.
Heel idyllisch.

'Drijvende' Mariapolder in De Sliedrechtse Biesbosch. Copyright J.v.d. Neut.Je fotografeert veel in het gebied. Wat is hierbij je doelstelling?
Voor Staatsbosbeheer houd ik nogal wat dialezingen over het gebied. Om over het terrein te kunnen vertellen heb je dia's nodig. Vooral vorm en kleur vind ik daarbij boeiend om te fotograferen. Veranderingen in het gebied vastleggen vind ik ook mooi. Zeker vanuit een vliegtuig. Alles zie je dan in perspectief, in samenhang.

Je schrijft ook boeken en artikelen. Is dat hobby of werk?
Ik beschouw het als een hartstochtelijke hobby, waarbij ik natuurlijk zelf voor alle kosten opdraai. Soms voel ik me een 'boswachterende fotograaf' dan weer eens een 'fotograferende boswachter'. Die passie voor de fotografie heb ik van huis uit meegekregen. Mijn vader was fotograaf bij de Koninklijke Marine. Als jongen ben ik nogal eens met hem meegegaan. Naar de Karel Doorman (vliegdekschip) of het marinevliegkamp Valkenburg. Daarna samen in de doka om films te ontwikkelen. De fixeer en ontwikkelaar bleef dagenlang in je vingertoppen zitten. Als fotograaf was je
toen heel erg met je materie bezig, je had er veel contact mee. De natuurfotografie is er daarna vanzelf bij mij ingeslopen.

Eťn van Jacques vele artikelen voor uiteenlopende bladen.Een oom van mij woonde in Zuid-Afrika en nam daar veel platen van leeuwen, olifanten en cheeta's. Prachtige platen gemaakt met prachtige Leica's. Oerzwaar spul. Jammer dat die lui zo lang de digitale techniek buiten de deur hebben gehouden.
Bij het fotograferen is tegenwoordig ook een behoorlijke dosis computerkennis vereist. Dat laatste is bij mij een stuk minder, je zou het 'onderbelicht' kunnen noemen. Een neef van mij, hij weet het verschil niet tussen een merel en een snoekbaars, maakte voor mij een website waar ik zo nu en dan wat plaatjes op laat zetten. Het vergt echter nogal wat tijd.

Staatsbosbeheer moet steeds meer zijn 'eigen broek' op gaan houden en commerciŽler worden. Hoe belangrijk wordt recreatie voor Staatsbosbeheer?
Recreatie is voor Staatsbosbeheer een vanzelfsprekend gegeven. Alleen niet die vormen van recreatie met veel lawaai en zo. In de Biesbosch voelt deze dienst dan ook veel voor het stimuleren van natuurgerichte recreatie. Vogels kijken vanuit een observatiehut, rondwandelingen, het uitstippelen van fiets-, kano- en wandelroutes
van zulk soort dingen.

De Noordwaard is aangewezen als overloopgebied bij hoge waterstanden.
Wat heeft dit voor lange termijn gevolgen voor het Nationaal Park De Biesbosch?
Het aanwijzen van de Noordwaard als koploperproject is een feit. De politiek is akkoord. Dat houdt dus in dat er de nodige financiŽn voor worden gereserveerd
en dat de bewoners nu sneller weten waaraan zij toe zijn. Het project is vooral van belang voor Rijkswaterstaat (Ruimte voor de Rivier). Tijdens de voorbereidingen mochten we het woord natuurontwikkeling niet eens in de mond nemen.

Educatie is een belangrijk onderdeel van boswachter zijn. Copyright Daan Bruysters.Het vergroten van de veiligheid tegen wateroverlast vormde de rode draad. Of het project overigens veel zal bijdragen aan natuurontwikkeling betwijfel ik. Zo mogen er zich bijvoorbeeld geen uitgestrekte rietvelden of weelderige boomgroei gaan ontwikkelen. In dat geval wordt er gesproken over 'hydraulische weerstand'. De waterafvoer mag immers niet worden belemmerd. Verwerk die boodschap ook duidelijk in de voorlichting over dit project en doe niet alsof alle opties qua inrichting en beheer nog bespreekbaar zijn. Nogmaals, het is helemaal niet erg dat er zo'n project aankomt, maar benoem daarbij wel duidelijk je uitgangspunten.

Wat moet er volgens jou zeker niet en zeker nog wel gebeuren in De Biesbosch?
Het is en blijft jammer dat bepaalde zaken in en rondom de Biesbosch zo traag verlopen. Hoeveel jaar zijn we al niet aan het praten en het denken over de 'Kier' in de Haringvlietsluizen of over het maken van openingen in polderkaden om het rivierwater weer toe te laten. Af en toe krijg ik de indruk dat het gevoerde proces
veel belangrijker is dan het beoogde resultaat.

Tenslotte, heb je nog andere ambities of blijf je voorlopig boswachter in De Biesbosch?
Als ik gezond blijf van lijf en leden hoop ik mijn tijd in de Biesbosch vol te maken.
Het verveelt me namelijk nog steeds niet.

Biesbosch. Copyright Jacques van der Neut

Foto's: Jacques van der Neut en Daan Bruysters
Website Jacques van der Neut

Bewerking: Henk van de Graaf

© www.biesbosch.nu

Terug naar inhoudsopgave